به گزارش قدس آنلاین،از نظر علمی خجالت یك واكنش طبیعی در برابر افراد و محیط‌ های جدید است كه با ترس و كنجكاوی همراه است. هرچند بیشتر كودكان در شرایط مختلف قدری احساس خجالت و كم‌رویی می‌كنند اما كودكان خجالتی در تمام اوقات این احساس را دارند.  دانشمندان در حال حاضر بر اين باورند كه ارتباطات اجتماعي يكي از نياز‌هاي مهم بشري است كه مي‌تواند تاثيرات مثبتي بر سلامت فيزيكي و احساسي افراد در سطوح مختلف زندگي داشته باشد. حالا كه فهميديد كودك‌تان خجالتي است، بهتر است بدانيد كه شما به‌عنوان والدين نقش مهمي در رفع اين ويژگي در كودك خود داريد. يادتان باشد كه هيچ‌كس به اندازه شما فرزندتان را نمي‌شناسد و با علائق او آشنا نيست، بنابراين اصلا نگران نباشيد و مطمئن باشيد با به‌كار بردن برخي راهكارها مي‌توانيد اين ويژگي را برطرف كنيد دکتر بهروز جلیلی روانپزشک کودک  علائم کودکان خجالتی را مورد بررسی قرار داده و تفاوت بین کودکان خجالتی با کودکانی که از عدم اعتماد به نفس رنج می برند را مورد بررسی قرار می دهد

-به نظر شما کودکی سالم است که آرام در گوشه ای بنشیند و شیطنت نکند.برخی خانواده ها اینگونه کودکان را دوست داشته و این رفتارها را دال بر کم رویی نمی گذارند واز خوبی های کودکشان توصیف می کنند؟

-مسلما تمامی والدین علاقه مند به تربیت کودکی هستند که صالح و سالم بودن از ویژگی های رفتاری اش باشد.سالم و صالح بودن معانی گسترده ای دارد ونشانگر سلامت هر فرد، نوع رفتارهای اخلاقی و تعاملات اجتماعی اش است .اما آنچه که در این بین از اهمیت خاصی برخوردار است نحوه تعامل والدین و پرورش کودکان است به گونه ای  فرزندانشان را وارد جمع های خانوادگی و اجتماعی کنند که در تعاملات اجتماعی نه شاهد خودخواهی های کودکانه فرزندان باشند چرا که ممکن است این خودخواهی ها جزیی از رفتارهای بزرگسالی آنها شود و نه کودک را به گونه ای پرورش دهند که به صورت صحیح حق اظهار وجود را هم نداشته باشد..فرض مثال در یک میهمانی تعدادی بچه حضور دارند برخی  کودکان مابقی بچه ها را آزرده و هول می دهند ، به همه چیز دست زده و خرابکاری می کنند و برخی در گوشه ای نشسته و اصلا بچگی نمی کنند.

متاسفانه برخی از والدین چنان در مبانی تربیتی و انضباطی فرزندانشان غرق شده اند که کوچکترین تحرک و ابراز وجودی از کودکانش را مساوی با بی ادبی و وقاحت می دانند به طوری که با کوچکترین حرکتی به فرزندشان اعتراض می کنند .در این موارد می توان گفت کودک به آرامی اتکای به نفس خود را از دست می دهد و اعتماد به نفسش آسیب می بیند و همواره خود را گناهکار و اولین مظنون  در چشم والدینش می بیند و دائما توجه افراطی والدین را بر اعمال و رفتار خود مشاهده می کند و تحت نظارت آنها و نصایح مکررشان قرار دارد.مسلما چنین کودکی ابتکار و اعتماد به نفسش را از دست خواهد داد و به مرور زمان اتکای به نفس خود را در بزرگسالی و در مدرسه از دست خواهد داد زیرا او نمی داند چه زمانی باید مودب باشد و چه زمانی باید از حق خود دفاع کند و به تدریج به کودکی خجالتی تبدیل می شود.متاسفانه روشهای غلط تربیتی والدین نه تنها در خردسالی بلکه در دوران دبستان هم بر روند آموزشی و اجتماعی شدن کودکان تاثیرات سویی می گذارد والدین کودک را به خاطر بد خطی یا اشتباهات رایج املایی سرکوفت زده و با کودکان فامیل مقایسه می کنند که چنین رفتارهایی به سرکوب شدن روحیه و احساسات کودک منجر می شود و کودک نمی تواند خود را به دیگران ثابت کرده و خود نمایی کند

-منظورتان از خودنمایی کودکانه چیست ؟لطفا درباره این موضوع توضیح دهید؟

-خودخواهی کودکانه به رفتاری از کودکان گفته می شود که با انجام همه شلوغ کاریها و بازیگوشی ها خود را بی تقصیر دانسته و هم بازی هایش را مقصر می داند، در حالی که   خودخواهی کودکانه با خودنمایی مثبت تفاوت دارد.

خودنمایی مثبت به این شکل که کودکی در کلاس درس برای پاسخ دهی به درس اعلام حضور می کند و خود را به نحو مثبت نشان داده و مطرح می کند نه به نحو افراطی.بنابراین پرورش دادن خود نمایی نرمال فرزندانمان از اهمیت بسیاری برخوردار است این که کودکی، خود را به صورت مثبت مطرح می کند از اهمیت و تقدیر برخوردار است .متاسفانه برخی والدین تعریف درستی از کودک خوب و خوب بودن کودک ارائه نمی دهند کودکشان فکر می کند زمانی بچه خوبی می شود که دائم سر به زیر بوده و ابراز وجود نکند.حتی از گفتن و پاسخ دادن به سئوالات دیگران می ترسد مبادا اشتباه کند یا والدین او را سرکوب نمایند.

در جامعه با انسانهای با استعدادی سر و کار داریم که هیچ گاه فرصت و توانایی اظهار وجود را نیافته اند به این دلیل که والدین آنها تفاوت بین پررویی و خجالتی بودن را درست نمی دانسته و به کودک نیاموخته اند بنابراین این افراد در تمامی مراحل زندگی در خود گرفتار و اسیر بوده اند.حتی متاسفانه در قشر زحمتکش و فرهنگی معلمین نیز چنین رفتارهایی مشاهده می شود.کودکی که می خواهد خود را در کلاس به صورت مثبت مطرح کند با اعتراض و مخالفت معلم مواجه می شود که چرا بدون اخذ اجازه از معلم صحبت کرده یابه سئوالی پاسخ داده است.به نظر بنده ، اعتراض بی جایی است و ممکن است  از دانش آموز فردی خجالتی افراطی به وجود بیاورد.

آیا خجالتی بودن فقط از ناحیه رفتارهای نامناسب اطرافیان می باشد یا ممکن است با وراثت هم انتقال پیدا کند؟

-بله .کمرویی و خجالتی بودن می تواند به صورت وراثتی و از ژن والدین به فرزند رسیده باشد. این ژن گاهی اوقات آنقدر قوی است که اختلالی به نام اختلال اجتنابی رابه وجود می آورد.افرادی که به اختلال اجتنبابی مبتلا هستند در جامعه کم رو و خجالتی بوده و نمی توانند به حق خود برسند در عین حال در منزل افرادی پرخاشگر و زور گو بوده و از والدین یا اطرافیان نزدیک خود سوء استفاده می کنند تا حرف خود را درون منزل به کرسی بنشانند.

-آیا بین کم رویی و اضطراب رابطه ای وجود دارد؟

-از نظر روانشناسی و روانپزشکی اضطراب یعنی ناآرامی،هراس و یک پاسخ طبیعی در مقابل هر نوع تهدنید یا فرآیندی.به قولی اضطراب آگاه کننده و اخطار دهنده به فرد درباره یک خطر یا تهدید است .

اضطراب در موجودات زننده یک عکس العمل طبیعی است و فطری و در حد معمول و نرمال آن برای بقای انسانها ضروری می باشد.اما زمانی که نگرانی های فرد نسبت به مسائل مختلف افزایش می یابد به تدریج اضطراب یک بیماری به شمار می رود .ریشه اضطراب روانی و درونی است  ودر مراحل رشد شخصیتی فرد پدیدار می شود هنگامی که چنین اضطرابی بر فرد مستولی می شود نا آرامی و افسردگی جزیی از زندگی فرد شده و توان برقراری ارتباط با دیگران به حداقل می رسد و کودک دچار شخصیتی بی قرار و در حال گریز از دیگران شده و به بودن و نشان دادن خود در جمع علاقه ندارد بنابراین می توان گفت کم رویی می تواند اضطراب زا نیز باشد

-چگونه می توان فرزندان خجالتی را از آنهایی که اعتماد کمتری دارند تشخیص داد؟

-افرادی که اتکا و اعتماد به نفس ندارند از انجام اموری که نیاز به مقداری ریسک دارند ممانعت می کنند.البته در اکثر موارد کم رویی و عدم اعتماد به نفس در اشکال مشابه بروز می کند .افراد یا کودکان خجالتی در زمان صحبت کردن با طرف مقابل به صورت آنها نگاه نمی کنند آرام و آهسته و به صورت نجوا گونه یا زیر لبی و در گوشی بیشتر حرف می زنند.

-راهکارهای غلبه و جلوگیری از خجالتی بودن کودکان را عنوان بفرمایید؟ آیا کم رویی در بین دختران و پسران یکسان است؟

-ورزش کردن،حضور دراماکن اجتماعی،تشویق به در جمع بودن و نشان دادن تواناییهای فرد مانند نواختن موسیقی یا خواندن شعر و...شرکت در کلاسهای ز بان خارجی می تواند از کم رویی و عدم اعتماد به نفس کودکان بکاهد. زیرا در این حالت مجبور هستند که به صورت رخ به رخ با معلم مکالمه و گفتگو کنند.و اگر روشهای رفتاری در این افراد به نتیجه نرسید یقینا با مراجعه به روانپزشک و از طریق دارو درماانی می توان تا حدودی بر این مشک فائق آمد.

کم رویی در سالهای اولیه کودکی در دختران از پسران بیشتر است اما در سنین نوجوانی 13 تا 14 سالگی یکسان بوده مانند افسردگی در پسران و دختران علائم مشترکی دارد.